Mısırcılar Çarşısı Tabelası Ne Anlatıyor?
**Deprem Sonrası Malatya’da Kent Estetiği Tartışması:
Mısırcılar Çarşısı Tabelası Ne Anlatıyor?**
6 Şubat depremlerinin ardından yeniden ayağa kaldırılmaya çalışılan Malatya, yalnızca konut ve altyapı sorunlarıyla değil, kent kimliği ve estetik anlayışı ile de ciddi bir sınavdan geçiyor. Son günlerde kamuoyunda tartışma yaratan “Mısırcılar Çarşısı” tabelası ise bu sürecin sembolik bir özeti niteliğinde.
Asıl adı “Mısır Çarşısı” olarak planlanan alanın, “Mısırcılar Çarşısı” şeklinde tabelalandırılması; basit bir dil hatasının ötesinde, Malatya’nın şehir hafızasından ve kültürel bağlamından kopuk biçimde ele alındığını gözler önüne seriyor. Kentle bağı zayıf, yerel sosyolojiyi ve tarihi dokuyu tanımayan bir anlayışın ürünü olan bu yaklaşım, deprem sonrası yeniden inşa sürecindeki merkeziyetçi karar alma pratiğini yeniden tartışmaya açtı.
Şehir Dışından Yönetilen Kent Olmaz
Malatya’da yürütülen birçok proje, yerel paydaşlar, meslek odaları, akademisyenler ve sivil toplumdan yeterli katkı alınmadan; şehir dışındaki bir iradenin masa başı kararlarıyla şekilleniyor. Sonuç ise tabeladan cephe düzenine, meydan tasarımından sosyal alanlara kadar uzanan bir dizi kimliksizleşme problemi.
Kent estetiği; yalnızca bina yapmak değil, şehir ruhunu korumak demektir. Malatya gibi köklü bir kültürel geçmişe sahip bir şehirde, çarşı isimlerinin dahi yanlış kurgulanması, “Bu kent kimin için yeniden inşa ediliyor?” sorusunu kaçınılmaz kılıyor.
Deprem Sonrası Rakamlar Ne Diyor?
Resmî verilere göre Malatya’da:
On binlerce bağımsız bölüm yıkıldı veya ağır hasar aldı.
Yeniden yapılanma süreci hız kazanmış olsa da, ticari alanlar ve çarşı kültürü konusunda ciddi bir planlama eksikliği bulunuyor.
Geçici çözümler kalıcı hale getirilirken, kent estetiği ikinci plana itiliyor.
Bu tablo, sadece fiziki bir yeniden inşayı değil, sosyal ve kültürel bir kırılmayı da beraberinde getiriyor.
Mesele Bir Tabela Değil
“Mısırcılar Çarşısı” tabelası; Malatya’nın deprem sonrası karşı karşıya olduğu daha büyük bir sorunun işaret fişeğidir. Mesele yazım hatası değil, yerel aklın devre dışı bırakılmasıdır. Bugün tabela yanlış yazılır, yarın meydan yanlış tasarlanır, ertesi gün şehir kendi kimliğini tanıyamaz hale gelir.
Malatya’nın yeniden ayağa kalkması, yalnızca betonla değil; akıl, kültür ve yerel iradeyle mümkündür. Şehir dışından bakarak Malatya inşa edilemez. Deprem sonrası süreç, merkeziyetçi dayatmalarla değil, Malatyalıların sözü ve talebiyle yürütülmelidir.
Aksi halde bugün “Mısırcılar Çarşısı” diye güldüğümüz tabelalar, yarın kaybolmuş bir şehir kimliğinin sessiz tanıkları olur.