Malatya’da Yerinde Dönüşüm Çıkmazı: Hakediş Krizi İnşaatları Durdurdu

Malatya’da Yerinde Dönüşüm Çıkmazı: Hakediş Krizi İnşaatları Durdurdu

6 Şubat depremlerinin ardından Malatya’nın yeniden ayağa kaldırılması için hayata geçirilen Yerinde Dönüşüm projeleri, ciddi bir hakediş krizi ile karşı karşıya. Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, müteahhit firmalara yapılması gereken hibe ve kredi ödemelerinin uzun süredir aksadığını, bu durumun sahadaki inşaat faaliyetlerini neredeyse tamamen durma noktasına getirdiğini açıkladı.

“Kasım Ayından Bu Yana Tek Bir Ödeme Yapılmadı”

Başkan Sadıkoğlu, 2025 yılının ilk iki çeyreğinde hakediş ödemelerinin görece düzenli ilerlediğini ancak Kasım ayından bu yana hiçbir ödemenin yapılmadığını vurguladı. Yaşanan belirsizliğin hem müteahhitleri hem de evlerine kavuşmayı bekleyen depremzedeleri derinden etkilediğini belirten Sadıkoğlu, sürecin artık sürdürülemez hâle geldiğini ifade etti.

Şantiyeler Durdu, İflaslar Başladı

Ödemelerin kesilmesiyle birlikte sahadaki tablo giderek ağırlaşıyor. Hakediş alamayan firmalar, artan maliyetler karşısında faaliyetlerini sürdüremiyor. Bunun sonucunda:

• Yerinde dönüşüm projeleri fiilen durma noktasına geldi.

• Birçok müteahhitlik firması iflas ederek sektörden çekilmek zorunda kaldı.

• Hak sahipleri ile müteahhitler arasında güven bunalımı oluştu.

• Deprem bölgesinde faaliyet gösteren firmaların ticari itibarı ciddi şekilde zarar gördü.

Sadıkoğlu, yaşanan bu krizin yalnızca özel sektörün değil, doğrudan doğruya depremzede vatandaşların barınma hakkını tehdit ettiğini vurguladı.

Yüksek Enflasyon ve KDV Eşitsizliği Krizi Derinleştiriyor

Yerinde dönüşüm kapsamında verilen desteklerin, yüksek enflasyon karşısında ciddi biçimde eridiğini ifade eden Sadıkoğlu, mevcut maliyetlerle inşaatların tamamlanmasının neredeyse imkânsız hâle geldiğini söyledi.

Özellikle vergi adaletsizliğine dikkat çeken Sadıkoğlu, uzun süredir çözüm bekleyen önemli bir eşitsizliği şu sözlerle dile getirdi:

“İstanbul’da konut inşaatlarında uygulanan KDV oranı yüzde 1 iken, depremi yaşamış illerde yüzde 20 KDV uygulanması kabul edilebilir değildir. Bu durum, zaten zor durumda olan firmaların yükünü daha da artırmaktadır.”

“Sorun Masa Başında Değil, Sahada Çözülür”

Sürecin yalnızca bürokratik değerlendirmelerle değil, sahadaki gerçekler dikkate alınarak yönetilmesi gerektiğini vurgulayan MTSO Başkanı, çözüm için şu somut adımların atılmasını talep etti:

• Acil ve şeffaf bir ödeme takvimi açıklanmalı, hakediş ödemeleri gecikmeden yapılmalıdır.

• Deprem bölgesindeki müteahhitler için banka teminatları, kredi ve vergi yükleri ertelenmelidir.

• Sözleşmesi bulunan firmalara uygun koşullu finansman ve kredi imkânları sağlanmalıdır.

• Sektör temsilcilerinin doğrudan söz sahibi olacağı özel bir koordinasyon ve takip mekanizması kurulmalıdır.

“Bu Sürecin Takipçisi Olmaya Devam Edeceğiz”

MTSO olarak üyelerinin yaşadığı sorunları ve çözüm taleplerini; Cumhurbaşkanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı başta olmak üzere ilgili tüm kurumlara resmi yazılarla ilettiklerini belirten Sadıkoğlu, Malatya’nın ticari sürdürülebilirliği ve yeniden inşası için bu meselenin sonuna kadar takipçisi olacaklarını ifade etti.

“Yerinde dönüşüm, Malatya’nın geleceğidir. Bu sürecin tıkanmasına, depremzedelerin umutlarının yarım kalmasına izin vermeyeceğiz.”