Malatya Ekonomisinde “Mart” Alarmı: Veli Ağbaba’dan KOSGEB Kredileri İçin Kritik Çağrı

6 Şubat depremlerinin üzerinden iki yılı aşkın bir süre geçmesine rağmen, bölgedeki ekonomik enkaz henüz kaldırılabilmiş değil. Malatya özelinde sanayi ve ticaretin “yoğun bakım” sürecinin devam ettiğini vurgulayan CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, Mart ayında başlaması planlanan KOSGEB deprem kredisi geri ödemelerinin mevcut şartlarda bir can simidinden ziyade, işletmelerin boynuna dolanan bir ilmeğe dönüşebileceği uyarısında bulundu.

Konteynerlerde Sıkışan Ticaret: “Normalleşme” Sadece Takvimde

Resmî takvimler 2026 yılını gösterse de, Malatya’nın ticari hayatı hâlâ geçici çözümlerin gölgesinde. Ağbaba’nın paylaştığı veriler, kentin ekonomik hafızasının ne denli ağır bir darbe aldığını kanıtlar nitelikte:

• Konteyner Kentlerin “Zorunlu” Esnafı: İlçelerle birlikte 3 binden fazla esnaf, hâlâ 21 metrekarelik konteynerlerde hayata tutunmaya çalışıyor. Kalıcı iş yerlerine geçişin sağlanamadığı bir iklimde, tam kapasite üretimden bahsetmek gerçekçilikten uzak kalıyor.

• Kapanan Kepenkler: Depremden bu yana Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’na kayıtlı 752 firmanın faaliyetine son vermesi, bölgedeki ticari kan kaybının en somut göstergesi.

Üretim Kapasitesinde %32’lik Sert Düşüş

Malatya Organize Sanayi Bölgesi (OSB), kentin ekonomik lokomotifi olma özelliğini yitirme riskiyle karşı karşıya. TOBB verilerine dayanan analizler, OSB’deki üretim kapasitesinin deprem öncesine oranla %32 gerilediğini ortaya koyuyor. 2026 Ocak ayı sonu itibarıyla fabrika sayısının 403’ten 377’ye düşmesi, sadece bir sayısal veri değil; aynı zamanda binlerce kişilik istihdam kaybı ve nitelikli iş gücü göçü anlamına geliyor.

Geri Ödeme Takvimi mi, İflas Takvimi mi?

KOSGEB kredilerinin Mart ayında başlayacak olan geri ödeme takvimi, Ağbaba’ya göre KOBİ’ler için “ekonomik bir fırtına” kapıda demek. Ağbaba, bu talebin gerekçelerini şu çarpıcı verilerle özetliyor:

1. Ciro Kaybı: İşletmelerin büyük çoğunluğu, deprem öncesi cirolarının ancak %40-50’sine ulaşabilmiş durumda.

2. Maliyet Baskısı: Artan enerji maliyetleri ve yüksek enflasyon, zaten daralmış olan kar marjlarını tamamen yok ediyor.

3. Mücbir Sebep Belirsizliği: Mücbir sebep halinin sona erdirilmesiyle birlikte esnafın üzerindeki vergi ve SGK yükünün artması, nakit akışını durma noktasına getirdi.

“Devletin görevi, afetzede işletmeleri borç baskısı altında ezmek değil; üretimin çarklarını yeniden döndürecek nefes alanları açmaktır.”

Çözüm Reçetesi: En Az 1 Yıl Ek Erteleme

Veli Ağbaba, bölge ekonomisinin tamamen çökmemesi için hükümete ve ilgili kurumlara somut bir çözüm planı sundu. Bu plana göre;

• KOSGEB deprem kredilerinin geri ödemeleri en az 1 yıl daha ertelenmeli.

• İşletmelerin durumuna göre faizsiz yeniden yapılandırma imkânları devreye alınmalı.

• Ekonomik göstergeler ve istihdam oranları deprem öncesi seviyelere yaklaşana kadar destek paketleri “can suyu” olmaya devam etmeli.

Sonuç olarak; Malatya ve deprem bölgesindeki diğer 10 ilde ticaretin kalıcı iş yerlerine taşınmadığı, nitelikli personelin geri dönmediği ve üretim zincirlerinin kurulmadığı bir ortamda borç tahsilatına gitmek, sadece işletmeleri değil, bu işletmelerden ekmek yiyen binlerce aileyi de riske atmak demektir. Bölgenin ayağa kalkması, rakamların ötesinde bir vicdan ve strateji meselesidir.