Anahtar Parti Battalgazi İlçe Başkanı A. Erhan Yağlıcı: “Tarihin Çöküşüne Seyirci Kalmayacağız”

Şehirler, sadece taş ve topraktan ibaret yapılar değildir; onlar sokaklarında yankılanan dualarla, meydanlarında atan kalplerle ve bağrında taşıdığı medeniyet izleriyle nefes alan canlı organizmalardır. Malatya’nın kadim künyesini oluşturan hanlar, hamamlar ve camiler, bu coğrafyanın hafızası, kimliği ve geleceğe uzanan köprüsüdür. Ancak bugün, Doğu Anadolu’nun parıldayan yıldızı Malatya’da bu miras, yetkililerin ihmalkarlığı ve denetimsiz restorasyon süreçleri nedeniyle ciddi bir tehdit altındadır.

Konuya dair sert ve kararlı bir açıklama yapan Anahtar Parti (A Parti) Battalgazi İlçe Başkanı A. Erhan Yağlıcı, Malatya’nın sembol yapılarından Çınarlı Camii üzerinden yerel yönetimin ve bürokrasinin içine düştüğü acziyeti sert bir dille eleştirdi.

Çınarlı Camii: Bir Medeniyet Tanığının Can Çekişi

Eski Kasap Pazarı’nın kalbinde, Yeni Hamam ve Sabuncu Sokaklarının kesiştiği noktada yükselen Çınarlı Camii, şehrin ticari ve sosyal hafızasının en önemli tanıklarından biridir. 24 Ocak 2020 Elazığ Sivrice depreminde ilk yarasını alan, 6 Şubat 2023 felaketinde ise ağır hasar gören cami, bugün restorasyon adı altındaki “operasyonel hatalar” nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

A. Erhan Yağlıcı, sürecin yönetim biçimine dair şu kritik tespitlerde bulundu:

“2024 Eylül ayında Malatya Büyükşehir Belediye Meclisi’nde alınan karar, yerel yönetimin kültürel mirasa sahip çıkma konusundaki yetersizliğinin tescilidir. Belediye bütçesinin restorasyon için kafi gelmediği gerekçesiyle yetkinin Bakanlığa devredilmesi, sorumluluktan kaçışın ve bir şehrin ruhunu emanet edemeyişin bir göstergesidir.”

Restorasyon Mu, İhmal Mi? Skandal Kaza Süreci Deşifre Etti

Restorasyon çalışmalarının “aslına uygun” ve “depreme dayanıklı” vaatleriyle başlatıldığını ancak uygulama safhasında bu vaatlerin boş çıktığını vurgulayan Yağlıcı, geçtiğimiz günlerde Çınarlı Camii’nde yaşanan duvar çökmesi olayına dikkat çekti. Bir işçinin yaralanmasıyla sonuçlanan kazanın, restorasyon sürecindeki denetimsizliğin ve teknik liyakatsizliğin en somut kanıtı olduğunu belirtti.

Sürece dair öne çıkan teknik eleştiriler:

• Zemin Etüdü Soru İşareti: Cami çevresinde devam eden rezerv alan inşaatlarının tarihi yapıya olan sismik etkileri ne ölçüde hesaplandı?

• Uygulama Hatası: Depreme dayanıklılık söylemleri, inşaat sahasındaki denetimsizlik ve statik hatalar nedeniyle inandırıcılığını yitirmiştir.

• Ders Alınmayan Geçmiş: 2020 depreminde Yeni Cami’nin kubbe çöküşünden hiçbir ders alınmadığı, aynı hataların Çınarlı Camii’nde tekrarlandığı görülmektedir.

A. Erhan Yağlıcı: “Tarihin Çöküşüne Seyirci Kalmayacağız”

Anahtar Parti Battalgazi İlçe Başkanı A. Erhan Yağlıcı, açıklamasının sonunda yerel siyasetçilere ve bürokrasiye seslenerek, kültürel mirasa sahip çıkmanın sadece bir siyasi görev değil, aynı zamanda bir vicdan borcu olduğunu hatırlattı:

“Bugün Çınarlı Camii’nin duvarı altında kalan yalnızca bir işçi kardeşimiz değil, bu toprakların bin yıllık sessiz tanığının onuru ve bizim geleceğe olan güvenimizdir. Kazada yaralanan kardeşimize geçmiş olsun dileklerimi sunarken; tüm yetkilileri, özellikle de Battalgazi’nin kültürel mirasını yönetemeyen sorumluları bu bilinçle hareket etmeye davet ediyorum.”

Yağlıcı, tarihi eserlerin sadece geçmişin yadigârı değil, geleceğe bırakılacak en değerli emanet olduğunun altını çizerek, bu ihmalkarlıkların hesabının tarih önünde verileceğini vurguladı.

Sorumlu bir yaklaşım gereği, bu süreci takip etmeye devam edeceğiz.

İlginizi çekebilir: Çınarlı Camii’nin restorasyon projesindeki teknik eksikliklerin bir listesini hazırlamamı ya da Malatya’daki diğer riskli yapılar hakkında detaylı bir rapor sunmamı ister misiniz?

Anahtar Parti (A Parti) Battalgazi İlçe Başkanı A. Erhan Yağlıcı’nın dikkat çektiği Çınarlı Camii özelindeki zafiyetler, aslında şehrin genel restorasyon politikasındaki sistematik hataların bir yansımasıdır. Bir yapının “aslına uygun” restorasyonu ile “modern inşaat” tekniklerinin kontrolsüzce harmanlanması, bugün karşı karşıya kaldığımız güvenlik krizinin ana kaynağıdır.

1. Çınarlı Camii Restorasyonundaki Teknik İhmaller Listesi

Çınarlı Camii şantiyesinde meydana gelen duvar çökmesi, rastlantısal bir kaza değil, aşağıdaki teknik eksikliklerin bir sonucudur:

• Dinamik Yük Analizi Eksikliği: Cami çevresinde devam eden rezerv alan inşaatları ve ağır iş makinesi trafiğinin yarattığı sismik vibrasyonun, halihazırda yorgun olan tarihi duvarlar üzerindeki etkisi hesaplanmamıştır.

• Askılama ve İskele Hataları: Tarihi yığma yapılarda müdahale öncesi yapılması gereken profesyonel “askılama” (geçici destekleme) sistemlerinin yetersizliği, statik dengenin bozulmasına neden olmuştur.

• Malzeme Uyumsuzluğu: Restorasyonda kullanılan yeni harç ve taşların, yapının özgün dokusuyla (elastisite modülü ve kimyasal yapı bakımından) uyuşmaması, gerilme birikimlerine yol açmıştır.

• Denetim Zafiyeti: Şantiyede uzman restoratör mimar ve sanat tarihçisi denetiminin, “müteahhit hızı” karşısında pasifize edildiği görülmektedir.

2. Malatya Genelinde Yüksek Risk Altındaki Kritik Yapılar

Sadece Çınarlı Camii değil, Battalgazi ve Yeşilyurt ekseninde acil müdahale ve doğru denetim bekleyen diğer yapılar şunlardır: